‘Het voelt elke keer als een feestje om naar de kringloop te gaan’

Jaarlijks krijgt Muttathara duizenden bezoekers over de vloer. De meesten een paar keer per jaar maar er zijn ook bezoekers en vrijwilligers die bekende gezichten zijn geworden. Wat beweegt ze om bijna geen week over te slaan? In een serie portretten vertellen ze hun verhaal. Deze keer: Henk de Smet.

Een meer dan honderd jaar oud prentenboek met theevlekken, een stapeltje gekreukte ansichtkaarten met dorpsgezichten van Castricum of een muzieklibretto: dan komt Henk de Smet in beeld. Vaak al voordat de eerste bezoekers zich in de kringloopwinkel melden, heeft Henk al zijn rondje gedaan langs de ‘bijzondere vondsten’ zoals we ze maar even voor het gemak zullen noemen.

Als geen ander heeft Henk een scherp oog voor items die boven de middelmaat uitsteken. Meest aansprekende vondst van de laatste jaren was de kopie van een brief uit 1946 van NSB-leider Anton Mussert die in 2023 door vrijwilliger Wim Noom in een boek werd gevonden. Mussert zat destijds vast in de strafgevangenis in Scheveningen in afwachting van zijn doodvonnis. Zo’n vondst blijft een uitzondering maar ook minder spectaculaire voorwerpen verdienen extra aandacht en komen vaak terecht in de speciale vitrine in de boekenhoek.

Henks interesse voor Muttathara begon zo begin jaren negentig. Toen werkzaam als klinisch psycholoog en psychotherapeut bij Duin en Bosch ging hij in de lunchpauze geregeld naar Muttathara, toen nog op de oude locatie aan de Oude Haarlemmerweg, om wat rond te snuffelen in de boekenhoek en bij de kunstvoorwerpen.

Voordat er kringloopwinkels waren, bezocht Henk vooral markten en antiquariaten in Amsterdam, maar in de loop der jaren bleek Muttathara eveneens een dankbare vindplaats. „Door de contacten met de vrijwilligers kreeg ik steeds vaker vragen om de waarde van bepaalde voorwerpen en boeken in te schatten en zo is dat langzaam maar zeker gegroeid.”

Henk vertrouwt vooral op de know how van de medewerkers. „Die weten uit ervaring wel wat ze voor mij apart moeten houden. Zo ligt er nu bijvoorbeeld het waarschijnlijk eerste telefoonboek van Nederland, uit 1891. Dat moet ik nog verder uitzoeken.”

Bij zijn speurwerk maakt Henk ook gebruik van bronnen die verder gaan dan googelen op internet. „Bijvoorbeeld speciale catalogi en ook heb ik indien nodig contact met veilinghuizen. Mochten zij het item willen veilen, wat af en toe voorkomt, dan gebeurt dat altijd in overleg met het bestuur.”

Een speciale categorie zijn de familiebijbels waarin een met de hand geschreven familiestamboom is opgenomen. „Voordat die in de verkoop gaan, probeer ik de betreffende familie te contacten. Ook omdat het voorkomt dat de nog in leven zijnde familieleden geen eens weten dat die bijbel bij een kringloopwinkel terecht is gekomen. Soms zijn ze dolblij dat ze die weer in hun bezit kunnen krijgen.”

Zijn expertise gaat verder dan boeken. Oude ansichten is een specialisatie waar hij uren over kan vertellen. „Daar kunnen de prijzen variëren van een paar cent tot wel 1500 euro voor door gerenommeerde kunstenaars ontworpen kaarten.”

Henk is voorlopig nog niet uitgekeken op de kringloopwinkel. „Het voelt elke keer weer als een feestje om hier naar toe te gaan.” Hij is vol lof over de inzet van de medewerkers: „Over de zorgvuldige manier waarmee ze met de ingebrachte spullen omgaan, maar ook door hun betrokkenheid onder elkaar en ook met mij. En in een prettige sfeer met veel creativiteit om alles er zo mooi mogelijk uit te laten zien voor de klanten. Vooral de boekenhoek is qua aanbod en overzichtelijkheid voorbeeldig georganiseerd.”

Heeft hij nog een droom, een ultieme verzamelaarswens? „Ja, dan schiet me toch de eerste druk van De Avonden van Gerard Reve te binnen. Stel je toch eens voor…”